تمرین و تکرار فصل ۱ زیست شناسی دهم

تمرین و تکرار فصل ۱ زیست شناسی دهم

دنیای زنده

هدف: بازیابی آموخته ها


  1. جمعیت پروانه های مونارک هر(سال / ماه) هزاران کیلومتر را از مکزیک تا جنوب کانادا و بالعکس می پیماید.
  2. چگونه پروانه های مونارک طی مهاجرت، مسیر خود را پیدا می کنند و راه را به اشتباه نمی روند؟در بدن پروانه مونارک، یاخته های عصبی (نورون هایی) وجود دارد که پروانه ها با استفاده از آنها، جایگاه خورشید در آسمان و جهت مقصد را تشخیص می دهند و به سوی آن پرواز می کنند.
  3. پروانه های مونارک با استفاده از نور خورشید ،جهت مقصد را تشخیص می دهند. (درست یا علط)
  4. زیست شناسان ، سعی می کنند یافته های خود را در بهبود زندگی انسان به کار برند. (درست یا غلط)
  5. جمعیت پروانه های مونارک هر(ماه / سال) هزاران کیلومتر را از مکزیک تا جنوب کانادا و بالعکس می پیماید.
  6. (جمعیت / تعدادی از) پروانه های مونارک هر سال هزاران کیلومتر را از مکزیک تا جنوب کانادا و بالعکس می پیماید.
  7. پروانه های مونارک با استفاده از جایگاه خورشید ،جهت مقصد را تشخیص می دهند. (درست یا علط)
  8. نور خورشید عامل اصلی مهاجرت پروانه از مکزیک تا جنوب کانادا است.(درست یا غلط)

گفتار ۱ زیست شناسی چیست؟

  1. زیست شناسی چیست؟ زیست شناسی، شاخه ای از علوم تجربی است که به بررسی علمی جانداران و فرایندهای زیستی می پردازد.

محدودۀ علم زیست شناسی

  1. امروزه بسیاری از بیماری ها مانند بیماری قند و افزایش فشارخون که حدود صد سال پیش به مرگ منجر می شدند،(درمان / مهار) شده اند.
  2. چرا بیماری ها مانند بیماری قند و افزایش فشارخون دیگر مانند قدیم ،مرگ آور نیستند؟ به علت روش های درمانی و داروهای جدید.
  3. علم زیست شناسی،به اندازه ای توانا و گسترده است که می تواند به همۀ پرسش های انسان پاسخ دهد. (درست یا غلط)
  4. علم زیست شناسی،به اندازه ای توانا و گسترده است که (می تواند / نمی تواند) به همۀ پرسش های انسان پاسخ دهد.
  5. دانشمندان و پژوهشگران علوم تجربی در جستجوی علت چه نوع پدیده هایی هستند؟ فقط در جست وجوی علت پدیده های طبیعی و قابل مشاهده اند.
  6. (پرسش / مشاهده)، اساسِ علوم تجربی است.
  7. در زیست شناسی،چه فرایند هایی بررسی می شوند؟ فقط ساختارها و یا فرایندهایی بررسی می شوندکه به طور مستقیم یا غیر مستقیم قابل مشاهده و اندازه گیری اند.
  8. پژوهشگران علوم تجربی ( نمی توانند / می توانند) دربارۀ زشتی و زیبایی، خوبی و بدی، ارزش های هنری و ادبی نظر بدهند.
  9. زیست شناسان ثابت کرده اند که شیر، مایعی خوشمزه است.(درست یا غلط)
  10. زیست شناسی نوین
  11. جانداران نوعی سامانه هستند که اجزای آن باهم ارتباط ( دارند / ندارند).
  12. چرا ویژگی های سامانه های زنده را نمی توان فقط از طریق مطالعۀ اجزای سازندۀ آن توضیح داد؟ چون ارتباط بین اجزا مانند خود اجزا در تشکیل جاندار، مؤثر است.
  13. ویژگی های سامانه های زنده را (می توان / نمی توان) فقط از طریق مطالعۀ اجزای سازندۀ آن توضیح داد.
  14. ویژگی های سامانه های زنده را می توان فقط از طریق مطالعۀ اجزای سازندۀ آن توضیح داد.(درست یا غلط)
  15. موضوع نگرش بین رشته ای چیست؟ برای شناخت هر چه بیشتر سامانه های زنده از اطلاعات رشته های دیگر نیز کمک گرفتن است.
  16. برای بررسی ژن های جانداران،از چه دانش هایی استفاده می شود؟ علاوه براطلاعات زیست شناختی، از فنون و مفاهیم مهندسی، علوم رایانه ، آمار و بسیاری رشته های دیگر هم استفاده می شود.
  17. فناوری هایی که نقش مهمی در پیشرفت علم زیست شناسی داشته اند نام ببرید؟ ۱- فناوری های اطلاعاتی و ارتباطی و ۲- مهندسی ژنتیک.
  18. زیست شناسان (می توانند / نمی توانند) ژن های یک جاندار را به بدن جانداران دیگر وارد کنند.
  19. مهندسی ژنتیک چیست؟ یا چه روشی است؟ انتقال ژن های یک جاندار به بدن جاندار دیگر را مهندسی ژنتیک می گویند.
  20. دانشمندان می توانند ژن های انسان را به گیاهان و باکتری ها وارد کنند. (درست یا غلط)
  21. در مهندسی ژنتیک صفات از یک جاندار به جاندار دیگر منتقل می شود. (درست یا غلط)
  22. مهندسی ژنتیک باعث انتقال صفت یا صفاتی از یک جاندار به جانداران دیگر می شود.(درست یا غلط)
  23. پیشرفت های سریع در مهندسی ژنتیک، زمینه سوء استفاده هایی از علم زیست شناسی را در جامعه فراهم کرده است.
  24. محرمانه بودن اطلاعات ژنی و نیز اطلاعات پزشکی افراد و حقوق جانوران از موضوع های اخلاق زیستی هستند.
  25. یکی از سوء استفاده ها از علم زیست شناسی، تولید سلاح های زیستی است.
  26. سلاح های زیستی چه نوع سلاح هایی هستند؟ سلاحی که می تواند عامل بیماری زایی باشد که نسبت به داروهای رایج مقاوم است یا فراورده های غذایی و دارویی با عواقب زیانبار برای افراد باشند.

زیست شناسی در خدمت انسان

  1. زیست شناسان چه خدماتی برای انسان ایجاد کرده اند؟ ۱- تامین غذای سالم و کافی ۲- حفاظت از بوم سازگان ها، ترمیم و بازسازی آنها ۳- تأمین انرژی های تجدیدپذیر ۴- سلامت و درمان بیماری ها
  2. غذای انسان به طور مستقیم یا غیرمستقیم از گیاهان به دست می آید.
  3. یکی از راه های تأمین غذای بیشتر و با مواد مغذی بیشتر شناخت بیشتر (گیاهان / با کتری ها) است.
  4. یک از راه های افزایش کمّیت و کیفیت غذای انسان چیست؟ شناخت روابط گیاهان و محیط زیست است.
  5. هنگام بررسی گیاهان برای تامین غذای انسان ، به چه عواملی باید توجه شود؟ عوامل غیرزنده مانند دما، رطوبت، نور و عوامل زنده شامل باکتری ها، قارچ ها، حشرات و مانند آنها.
  6. شناخت بیشتر تعامل های سودمند یا زیانمند بین عوامل زنده و غیزندۀ با گیاهان، به افزایش محصول کمک می کند.
  7. به طورکلّی منابع و سودهایی را که هر بوم سازگان در بردارد، خدمات بوم سازگان می نامند.
  8. میزان خدمات هر بوم سازگان به میزان تولیدکنندگان آن بستگی دارد.
  9. در چه صورتی بوم سازگان ها موجب ارتقای کیفیت زندگی انسان می شود؟ با پایدار کردن بوم سازگان ها به طوری که حتی در صورت تغییر اقلیم، تغییر چندانی در مقدار تولیدکنندگی آنها روی ندهد، موجب ارتقای کیفیت زندگی انسان می شود.
  10. یکی از بوم سازگان های آسیب دیدۀ ایران، دریاچۀ ارومیه است.
  11. یک از مسائل محیط زیست جهان چیست؟ قطع درختان جنگل ها برای استفاده از چوب یا زمین جنگل، مسئلۀ محیط زیستی امروز جهان است.
  12. از بین رفتن جنگل ها چه پیامد هایی دارد؟ تغییر آب و هوا، سیل، کاهش تنوع زیستی و فرسایش خاک.
  13. نیاز مردم جهان به انرژی در حال (کاهش / افزایش) است.
  14. (بیشترین / کمترین) نیاز کنونی جهان به انرژی از منابع فسیلی، مانند نفت، گاز و بنزین تأمین می شود.
  15. سوخت های فسیلی موجب (کاهش / افزایش) کربن دی اکسید جوّ می شوند.
  16. استفاده از سوخت هایی فسیلی چه پیامد هایی دارند؟ سوخت های فسیلی موجب افزایش کربن دی اکسید جوّ، آلودگی هوا و درنهایت باعث گرمایش زمین می شوند.
  17. یک سوخت زیستی نام ببرید. گازوئیل زیستی
  18. گازوئیل زیستی از دانه های روغنی به دست می آید.
  19. سوخت های فسیلی منشأ (غیر زیستی – زیستی) دارند
  20. سوخت های فسیلی از تجزیۀ پیکر جانداران به وجود آمده اند.
  21. سوخت زیستی به سوخت هایی می گویند که از جانداران امروزی به دست می آیند.
  22. پزشکان در پزشکی شخصی برای تشخیص و درمان بیماری ها چه عملی انجام می دهند؟ علاوه بر بررسی وضعیت بیماربا بررسی اطلاعاتی که در دنای (DNA) هر فرد وجود دارد،روش های درمانی و دارویی خاصِّ هر فرد را طراحی می کنند.

گفتار ۲ گسترۀ حیات

  1. یکی از ویژگی های جالب حیات، سطوح سازمان یابی آن است.
  2. گسترۀ حیات، از یاخته شروع می شود و با زیست کره پایان می یابد.
  3. هفت ویژگی جانداران را نام ببرید. ۱- نظم و ترتیب ۲- هم ایستایی (هومئوستازی) ۳- رشد و نمو ۴- فرایند جذب و استفاده از انرژی ۵- پاسخ به محیط ۶- تولید مثل ۷- سازش به محیط
  4. محیط جانداران (به ندرت / همواره) در تغییر است.
  5. جاندار می تواند وضع (بیرونی / درونی) پیکر خود را درمحدودۀ ثابتی نگه دارد.
  6. وقتی سدیمِ خون افزایش می یابد، دفع آن از طریق ادرار ( زیاد / کم) می شود.
  7. هم ایستایی (هومئوستازی) چیست؟ مجموعه اعمالی را که برای پایدار نگه داشتن وضعیت درونی جاندار انجام می شود هم ایستایی (هومئوستازی) می نامند.
  8. هم ایستایی از ویژگی های اساسی (بعضی از / همۀ) جانداران است.
  9. رشد به چه معنایی است؟رشد به معنی بزرگ شدن و شامل افزایش برگشت نا پذیر ابعاد یا تعداد یاخته هاست.
  10. نمو به معنی عبور از مرحله ای به مرحلۀ دیگری از زندگی است.
  11. تشکیل شاخه در گیاه، نمونه ای از نمو است. (درست یا غلط)
  12. تشکیل گل در گیاه، نمونه ای از نمو است. (درست یا غلط)
  13. جانداران از انرژی که می گیرندچه استفاده هایی می کنند؟ از آن برای انجام فعّالیت های زیستی خود استفاده می کنند و بخشی از آن را به صورت گرما از دست می دهند.
  14. گنجشک غذا می خورد و از انرژی آن برای گرم کردن بدن و نیز برای پرواز و جست وجوی غذا استفاده می کند.
  15. ( همۀ / برخی از ) جانداران به محرک های محیطی پاسخ می دهند.
  16. (ساقۀ / ریشۀ) گیاهان به سمت نور خم می شود.
  17. ساقۀ گیاه همانند ریشۀ آن به سمت نور خم می شود. (درست یا غلط)
  18. جانداران موجوداتی (کاملاً – کم وبیش) شبیه خود را به وجود می آورند.
  19. موهای سفید خرس قطبی چه کمکی به آن می کند؟ برای سازش و ماندگاری در محیط، به آن کمک می کند.
  20. موهای سفید خرس قطبی برای ماندگاری خرس در محیط، اهمیت دارد. (درست یا غلط )
  21. گونه را تعریف کنید. گونه به گروهی از جانداران می گویند که به هم شبیه اند و می توانند از طریق تولید مثل زاده هایی شبیه خود با قابلیت زنده ماندن و تولید مثل به وجود آورند.
  22. یاخته پایین ترین سطح سازمان یابی حیات است.
  23. (بیشتر / همۀ) جانداران از یاخته تشکیل شده اند.
  24. تعدادی یاخته یک بافت را به وجود می آورند.
  25. هر اندام از چند بافت مختلف تشکیل می شود.
  26. استخوان ران یک اندام است.
  27. هر دستگاه از چند اندام تشکیل شده است.
  28. دستگاه حرکتی از ماهیچه ها و استخوان ها تشکیل شده است.
  29. جانداری مانندگوزن، فردی از جمعیت جانوران جنگل است. (درست یا غلط)
  30. گوزن، فردی از جمعیت گوزن هاست.
  31. افراد یک گونه که در زمان و مکانی خاص زندگی می کنند، یک جمعیت را به وجود می آورند.
  32. جمعیت های گوناگونی که با هم تعامل دارند، یک اجتماع را به وجود می آورند.
  33. عوامل زنده (اجتماع) و غیرزنده محیط و تأثیرهایی که بر هم می گذارند، بوم سازگان را می سازند.
  34. زیست بوم از چند بوم سازگان تشکیل می شود که از نظر اقلیم و پراکندگی جانداران مشابه اند.
  35. زیست کره شامل همۀ زیست بوم های زمین است.
  36. اقلیم همان آب و هوا است. (درست یا غلط)

مولکول های زیستی

  1. کربوهیدرات ها، لیپیدها، پروتئین ها و نوکلئیک اسیدها را جانداران می سازند. (درست یا غلط)
  2. چهار گروه اصلی مولکول های زیستی را نام ببرید. کربوهیدرات ها، لیپیدها، پروتئین ها و نوکلئیک اسیدها
  3. کربوهیدرات ها، لیپیدها، پروتئین ها و نوکلئیک اسیدها در دنیای غیر زنده دیده (می شوند / نمی شوند).

کربوهیدرات ها

  1. کربوهیدرات ها سه عنصر کربن (C) ، هیدروژن(H) و اکسیژن(O) ساخته شده اند.
  2. کربو هیدرات ها شامل مونوساکاریدها،دی ساکاریدها و پلی ساکاریدها هستند.
  3. مونوساکاریدها ساده ترین(پیچیده ترین / ساده ترین) کربوهیدرات ها هستند.
  4. گلوکز و فروکتوز مونوساکاریدهایی با شش (پنج / شش) کربن اند.
  5. ریبوز و دئواکسی ریبوز مونوساکاریدهایی با پنج (پنج / شش) کربن اند.
  6. دی ساکاریدها از ترکیب (دو / سه) مونوساکارید تشکیل می شوند.
  7. شکر و قندی که می خوریم،دی ساکاریدی به نام (ساکارز / لاکتوز) هستند.
  8. ساکارز از پیوند بین گلوکز و فروکتوز تشکیل می شود.
  9. لاکتوز (دی ساکارید / مونوساکارید) دیگری است که به قند شیر نیز معروف است.
  10. پلی ساکاریدها از ترکیب (چندین / دو) مونوساکارید ساخته می شوند.
  11. سه نوع پلی ساکارید نام ببرید. نشاسته، سلولز و گلیکوژن
  12. نشاسته از تعداد فراوانی مونوساکارید گلوکز تشکیل شده است.
  13. سلولز از تعداد فراوانی مونوساکارید گلوکز تشکیل شده است.
  14. گلیکوژن از تعداد فراوانی مونوساکارید گلوکز تشکیل شده است.
  15. سلولز یک پلی ساکارید (ساختاری / خوراکی) است.
  16. نشاسته یک پلی ساکارید (ساختاری / خوراکی) است.
  17. گلیکوژن یک پلی ساکارید (ساختاری / خوراکی) است.
  18. نشاسته یک پلی ساکارید (ساختاری / ذخیره ای) است.
  19. گلیکوژن یک پلی ساکارید (ساختاری / ذخیره ای) است.
  20. نشاسته در چه غذاهایی وجود دارد؟ در سیب زمینی و غلات
  21. گلوکز در سیب زمینی و غلات به چه شکلی وجود دارد؟ نشاسته
  22. روش تشخیص نشاسته چیست؟ رنگ نشاسته در حضور لوگول(محلول ید دار) آبی تیره می شود.
  23. سلولز ساخته شده در گیاهان درچه صنعت هایی کاربرد دارد؟ در کاغذسازی و تولید انواعی از پارچه ها .
  24. گلیکوژن در جانوران و قارچ ها ساخته می شود.
  25. گلیکوژن در کبد و ماهیچه وجود دارد.
  26. گلیکوژن منبع ذخیرۀ گلوکز در جانوران و قارچ ها است.
  27. نشاسته منبع ذخیرۀ گلوکز در گیاهان است.
  28. شکل ذخیره ای گلوکز در جانوران چه نام دارد؟ گلیکوژن
  29. شکل ذخیره ای گلوکز در گیاهان چه نام دارد؟ نشاسته
  30. شکل ذخیره ای گلوکز در قارچ ها چه نام دارد؟ گلیکوژن
  31. گلوکز در سلول های کبد و ماهیچۀ ما به چه شکلی وجود دارد؟ به شکل گلیکوژن

لیپیدها

  1. لیپید ها از سه عنصر کربن (C) ، هیدروژن(H) و اکسیژن(O) ساخته شده اند.
  2. تفاوت لیپید با کربو هیدرات ها چیست؟ ۱- نسبت عناصرکربن ،هیدروژن و اکسیژن در لیپیدها با نسبت آنها در کربوهیدرات ها فرق می کند. ۲- لیپید ها آبگریزند ولی هیدرات های کربن در آب حل می شوند.
  3. تری گلیسریدها نوعی لیپیدها هست.
  4. هر تری گلیسرید از یک مولکول گلیسرول و سه اسید چرب تشکیل شده است.
  5. واحد سازندۀ تری گلیسیرید ها را نام ببرید. یک مولکول گلیسرول و یه مولکول اسید چرب
  6. انواع تری گلیسریدها را نام ببرید. روغن ها و چربی ها
  7. تری گلیسریدها در ذخیره انرژی نقش مهمی دارند.
  8. انرژی تولید شده از یک گرم تری گلیسرید حدود (دو / چهار) برابر انرژی تولید شده از یک گرم کربوهیدرات است.
  9. انواع لیپپیدها را نام ببرید. ۱- تری گلیسرید ۲- فسفولیپید ۳- کلسترول
  10. یک لیپید نام برید که در ساختار غشاء یاخته ها وجود دارد. فسفو لیپید
  11. یک لیپید نام برید که در ساختار غشاء یاخته های جانوری وجود دارد. کلسترول
  12. بخش اصلی تشکیل دهندۀ غشای یاخته ها را فسفو لیپید تشکیل می دهد.
  13. تفاوت فسفولیپیدها با تری گلیسریدها چیست؟ مولکول گلیسرول در فسفولیپیدها به دو اسید چرب و یک گروه فسفات متصل می شوددر صورتی که در تریکلیسریدها هرمولکول گلسیرول به سه اسید چرب متصل است.
  14. مولکول گلیسرول در فسفولیپیدها به ( یک / دو ) اسید چرب و (دو / یک ) گروه فسفات متصل می شود
  15. کلسترول در ساخت غشای یاخته های (گیاهی / جانوری) شرکت می کند.
  16. کلسترول یک (لیپید / کربو هیدرات) است.
  17. در ساختار هورمون ها کدام لیپید شرکت دارد؟ کلسترول
  18. کلسترول اضافی در رژیم غذایی باعث ایجاد بیماری های عروقی و قلبی می شود.

پروتئین ها

  1. پروتئین ها از عنصرهای کربن (C) ، هیدروژن(H) و اکسیژن(O) نیتروژن (N) و گوگرد (S) ساخته شده اند.
  2. واحد سازندۀ پروتئین ها چیست؟ آمینو اسید
  3. پروتئین ها از ۲۰ نوع آمینو اسید ساخته شده اند.
  4. کار های پروتئین ها را بنویسید.انقباض ماهیچه، انتقال مواد در خون و کمک به عبور مواد از غشای یاخته و عملکرد آنزیمی از کارهای پروتئین هاست.
  5. آنزیم چیست ؟ آنزیم ها مولکول های پروتئینی اند که سرعت واکنش های شیمیایی را افزایش می دهند.
  6. بیشتر آنزیم ها ساختار پروتئینی دارند.
  7. واحد سازندۀ آنزیم ها امینواسید نام دارد.

نوکلئیک اسیدها

  1. نوکلئیک اسید ها از عنصرهای کربن (C) ، هیدروژن(H) و اکسیژن(O) نیتروژن (N) و فسفر ساخته شده اند.
  2. مولکول دنا (DNA) یک نوع نوکلئیک اسید است.
  3. اطلاعات وراثتی در دنا (DNA) ذخیره می شود.
  4. نوکلئیک اسید ها را نام ببرید. دنا (DNA) و رنا (RNA)
  5. کدام قند در ساختار دنا (DNA) شرکت دارد؟ قند دئواکسی ریبوز
  6. کدام قند در ساختار رنا (RNA) شرکت دارد؟ قند ریبوز

گفتار ۳ یاخته و بافت در بدن انسان

  1. بخش های شماری گذاری شده در شکل را نام گذاری کنید.

۱- غشاء پلاسمایی

۲- شبکه آندوپلاسمی صاف

۳-رناتن (ریبوزوم)

۴- شبکه آندوپلاسمی زبر

۵- پوشش هسته

۶- منفذ هسته

۷- کافنده تن (لیزوزوم)

۸- راکیزه (میتوکندری)

۹- میانک (سانتریول)

۱۰- ریزکیسه (وزیکول)

۱۱- دستگاه گلژی

  1. نقش غشاء پلاسمایی چیست؟ غشاء پلاسمایی کنترل ورود و خروج مواد را بر عهده دارد.

حدس بزنید!

  1. شبکه آندوپلاسمی صاف، شبکه ای از لوله ها که در سراسر سیتوپلاسم گسترش دارند و درساختن لیپیدها نقش دارد.
  2. رناتن (ریبوزوم) در ساختن پروتئین مشارکت دارد.
  3. شبکه آندوپلاسمی زبر، شبکه ای از کیسه ها که در سراسر سیتوپلاسم گسترش دارند و در ساختن پروتئین ها نقش دارد.
  4. پوشش هسته،پرده ای دو لایه از جنس غشاء و منفذ دار که درون هسته را از سیتوپلاسم جدا می کند.
  5. منفذ هسته راه ارتباطی بین سیتوپلاسم و هسته است.
  6. کافنده تن (لیزوزوم)،کیسه ای است که انواعی از آنزیم ها برای تجزیه مواد دارد.
  7. راکیزه (میتوکندری) دو غشادارد و کار آن تأمین انرژی برای یاخته است.
  8. میانک (سانتریول) از یک جفت استوانه عمود بر هم تشکیل شده است و در تقسیم یاخته ای نقش دارد.
  9. ریزکیسه (وزیکول)، کیسه ای است که در جابه جایی مواد در یاخته نقش دارد.
  10. دستگاه گلژی، از کیسه هایی تشکیل شده است که روی هم قرار می گیرند. در بسته بندی مواد و ترشح مواد به خارج از یاخته نقش دارد.
  11. نقش ریبوزوم چیست؟ در ساختن پروتئین مشارکت دارد.
  12. ساختار شبکه اندوپلاسمی زبر را بنویسید.شبکه ای از کیسه ها که در سراسر سیتوپلاسم گسترش دارند.
  13. نقش شبکه اندو پلاسمی صاف چیست؟ درساختن لیپیدها نقش دارد.
  14. نقش میتوکندری چیست؟ تامین انرژی برای یاخته.
  15. نقش لیزوزوم چیست؟ گوارش و تجزیۀ مواد.
  16. نقش دستگاه گلژی چیست؟ در بسته بندی مواد و ترشح مواد به خارج از یاخته نقش دارد.

هسته

  1. هسته شکل، اندازه و کار یاخته را مشخص می کند.
  2. هسته فعالیت های یاخته را کنترل می کند.
  3. در هسته، دنا قرار دارد.
  4. دنا دارای اطلاعات لازم برای تعیین صفات است.
  5. هسته پوششی (دو / یک) لایه ای دارد.
  6. پوشش هسته دارای غشاء داخلی و بیرونی است.
  7. در پوشش هسته منافذی وجود دارند.
  8. از طریق منافذ غشاء هسته ارتباط بین هسته و سیتوپلاسم برقرار می شود.

سیتوپلاسم

  1. سیتوپلاسم فاصلۀ بین غشای یاخته و هسته را پُر می کند.
  2. سیتوپلاسم از اندامک ها و مادۀ زمینه تشکیل شده است.
  3. مادۀ زمینه ای سیتو پلاسم شامل آب و مواد دیگر است.
  4. هر یک از اندامک ها در سیتوپلاسم کار ویژ ه ای دارند.
  5. اندامک های سیتو پلاسم را نام ببرید.

۱- غشاء پلاسمایی

۲- شبکه آندوپلاسمی صاف

۳-رناتن (ریبوزوم)

۴- شبکه آندوپلاسمی زبر

۵- پوشش هسته

۶- منفذ هسته

۷- کافنده تن (لیزوزوم)

۸- راکیزه (میتوکندری)

۹- میانک (سانتریول)

۱۰- ریزکیسه (وزیکول)

۱۱- دستگاه گلژی

غشای یاخته ای

  1. شماره های مشخص شده شکل را نامگذاری کنید.

۱- پروتئین ۲- کلسترول ۳- فسفو لیپید ۴- درون یاخته ۵- بیرون یاخته ۶- کربو هیدرات

  1. شکل بالا ، غشاء چه نوع یاخته ای را نشان می دهد؟ جانوری چون کلسترول دارد.
  2. اطراف یاخته را غشای یاخته ای(پلاسمایی) احاطه کرده است.
  3. غشا مرز بین درون یاخته و بیرون آن است.
  4. مواد گوناگون برای ورود به یاخته یا خروج از یاخته باید از غشا عبور کنند.
  5. غشای یاخته، نفوذپذیری انتخابی یا تراوایی نسبی دارد.
  6. منظور از اینکه غشاء نفوذپذیری انتخابی دارد چیست؟ یعنی فقط برخی ازمواد می توانند از آن عبور کنند.
  7. غشای یاخته از دو لایه مولکول های فسفولیپید تشکیل شده است.
  8. در ساختار غشاء سلولی، مولکول های پروتئین و کلسترول در بین مولکول های فسفولیپید قرار دارند.
  9. در ساختار غشاء سلولی انواعی از کربوهیدرات ها به مولکول های فسفولیپیدی و پروتئینی متصل اند.
  10. ساختار شیمیایی غشاء را نام ببرید؟ ۱- فسفولیپید ۲- پروتئین ۳- کلسترول ۴- کربو هیدرات

ورود مواد به یاخته و خروج از آن

  1. جریان مولکول ها از جای ( پر / کم ) غلظت به جای ( پر / کم ) غلظت انتشار نام دارد.
  2. انتشار معمولاً در جهت شیب غلظت است.
  3. نتیجۀ نهایی انتشار هر ماده، یکسان شدن غلظت آن در محیط است.
  4. مولکول ها به دلیل داشتن انرژی جنبشی می توانند در محیط اطراف منتشر شوند.
  5. در صورتی که مواد به روش انتشار از غشا عبور کنند، یاخته انرژی مصرف (می کند / نمی کند).
  6. مولکول هایی مانند اکسیژن و کربن دی اکسید از طریق انتشار ساده از غشا عبور می کنند.
  7. در فرایند انتشار تسهیل شده پروتئین های غشا، انتشار مواد را تسهیل می کنند و مواد را در جهت شیبِ غلظت آنها، از غشا عبور می دهند.
  8. در انتشار تسهیل شده چه موادی به انتشار کمک می کنند؟ پروتئین های غشاء
  9. در انتشار تسهیل شده انرژی مصرف (می شود / نمی شود).
  10. در انتشار تسهیل شده مواد درچه جهتی منتشر می شوند؟ در جهت شیب غلظت

  1. شکل بالا چه نوع انتشاری را نشان می دهند؟ انتشار تسهیل شده

  1. در شکل بالا آب طی چه فرایندی از غشاء عبور می کند؟ اسمز یا گذرندگی
  2. به انتشار آب از غشایی با تراوایی نسبی،اُسمز می گویند.
  3. فشار لازم برای توقف کامل اسمز، فشار اسمزی محلول نام دارد.
  4. هر چه قدر غلظت مواد در یک محلول بیشتر باشد فشار اسمزی محلول ( بیشتر / کمتر) است.
  5. هرچه تفاوت تعداد مولکول های آب در واحد حجم، در دو سوی غشا بیشتر باشد،فشار اسمزی بیشتر است.
  6. هر چه فشار اسمزی (بیشتر / کمتر ) باشد آب سریع تر جابه جا می شود.
  7. جابه جایی خالص آب از محیطی با فشار اسمزی ( کمتر / بیشتر) به محیطی با فشار اسمزی (کمتر / بیشتر) است.
  8. آیا ممکن است ورود آب به درون یاخته در اثر اسمز موجب ترکیدن یاخته های بدن ما شود؟ خیر. فشار اسمزی مایع اطراف یاخته ها تقریباً مشابه درون آنهاست ، در نتیجه آب بیش از حد وارد نمی شود.
  9. اگر پوستۀ آهکی یک تخم مرغ را با قرار دادن آن در سرکه از بین ببریم و تخم مرغ بدون پوسته را در آب مقطر قرار دهیم چه تغییری در تخم مرغ ایجاد می شود؟ طی اسمز و به دلیل ورود آب ، تخم مرغ متورم و می ترکد.
  10. اگر پوستۀ آهکی یک تخم مرغ را با قرار دادن آن در سرکه از بین ببریم و تخم مرغ بدون پوسته را در محلول نمک غلیظ قرار دهیم چه تغییری در تخم مرغ ایجاد می شود؟ طی اسمز و بدلیل خروج آب،تخم مرخ جمع و چروکیده می شود.
  11. انتقال فعّال چیست؟ فرایندی که در آن، یاخته، مواد را برخلاف شیب غلظت به کمک مولکول های پروتئین و با مصرف انرژی منتقل می کند، انتقال فعّال نام دارد.
  12. در فرایند انتقال فعال چه مولکول هایی شرکت دارند؟ مولکول های پروتئین
  13. در فرایند انتقال فعال ماده در چه جهتی منتقل می شود؟ برخلاف شیب غلظت منتقل می شود.
  14. در فرایند انتقال فعال انرژی مصرف ( می شود / نمی شود).
  1. انرژی مورد نیاز در انتقال فعال می تواند از مولکول (ATP) به دست آید.
  2. مولکول ATP شکل رایج انرژی در سلول است.

  1. شکل الف فرایند(اگزوسیتوز یا برون رانی / آندوسیتوز یا درون بری) و شکل ب فرایند (اگزوسیتوز یا برون رانی / آندوسیتوز یا درون بری) را نشان می دهد.
  2. آندوسیتوز یا درون بری چیست؟ ورود مواد درشت یه درون سلول را آندوسیتوز یا درون بری می گویند.
  3. اگزوسیتوز یا برون رانی چیست؟ خروج مواد درشت از سلول را اگزوسیتوز یا برون رانی می گویند.
  4. (همۀ / بعضی) یاخته ها می توانند ذره های بزرگ را با فرایندی به نام درون بری جذب کنند.
  5. اگزو سیتوز یا برون رانی فرایند (ورود / خروج) ذره های بزرگ از یاخته است.
  6. اگزو سیتوز و آندو سیتوز با تشکیل ریز کیسه ها همراه است .

بافت های بدن انسان

  1. بافت های جانوری را نام ببرید. ۱- پوششی،۲- پیوندی،۳- ماهیچه ای و ۴- عصبی
  2. در اندام ها و دستگاه های بدن انواع بافت ها به نسبت های (متفاوت / مساوی) وجود دارند.
  3. بافت پوششی،(درون / سطح)بدن و (درون / سطح) حفره ها و مجاری درون بدن را می پوشاند.
  4. بافت پوششی،(درون / سطح) دهان، معده، روده ها و رگ ها را می پوشاند.
  5. یاخته های بافت پوششی ، به یکدیگر (بسیار / کمی) نزدیک اند.
  6. بین یاخته های بافت پوششی فضای بین یاخته ای (زیادی / اندکی) وجود دارد.
  7. در زیر یاخته های بافت پوششی ، بخشی به نام غشای پایه وجود دارد.
  8. غشای پایه یاخته های بافت پوششی را به یکدیگر و به بافت های زیر آن، متصل نگه می دارد.
  9. غشای پایه، شبکه ای از رشته های پروتئینی و گلیکوپروتئینی است.
  10. گلیگو پروتئین ترکیبی از( لیپید / کربو هیدرات) و پروتئین است.
  11. یاخته های بافت پوششی به چه شکل های سازمان یافته اند؟ به شکل های سنگ فرشی، مکعبی و استوانه ای در یک یا چند لایه سازمان می یابند.

  1. منظور از بافت پوششی یک لایه چیست؟ منظور این است که یاخته ها فقط در یک لایه ردیف شده اند.
  2. انواع بافت پوششی یک لایه را نام ببرید. ۱- مکعبی یک لایه ای ۲- سنگفرشی یک لایه ای ۲- استوانه ای یک لایه ای.
  3. بافت پوششی(چند لایه ای / یک لایه ای) بیشتر برای تبادل مواد کاربرد دارد.
  4. بافت های پوششی هر یک از موارد زیر را بنویسید.

الف) گردیزه یا نفرون: مکعبی یک لایه ای

ب) دیوارۀ مویرگ ها: سنگفرشی یک لایه ای

پ) روده: استوانه ای یک لایه ای

ت) مری: سنگ فرشی چند لایه ای

ث) پوست: سنگ فرشی مطبق

چ) مجاری تنفسی: بافت پوششی مطبق کاذب مژک دار

ج) دهان : سنگ فرشی چند لایه ای

  1. بافت پوششی یک لایه ای معمولاً در جایی که نیاز به جذب و فیلترینگ است دیده می شود.
  2. بافت پوششی ساده دارای ضخامت (یک / دو) سلول است و هر سلول در تماس(غیر مستقیم / مستقیم)با غشای پایه است.
  3. در بافت پوششی مرکب یا مطبق (بیش از / حدود) یک ردیف سلول بر روی غشای پایه قرار دارد.
  4. برای هریک از موارد زیر مثال بنویسید.

الف) مکعبی یک لایه ای: نفرون یا گردیزه.

ب) سنگفرشی یک لایه ای: دیوارۀ مویرگ ها و حبابک های هوایی

پ) سنگفرشی چندلایه ای:مری و پوست

ت) استوانه ای یک لایه ای: روده

  1. انواع بافت پیوندی را نام ببرید. بافت پیوندی ۱- سست ۲- متراکم یا رشته ای ۳- چربی ۴- خون ۵- استخوان ۶- غضروف
  2. بافت پیوندی از انواع یاخته ها،رشته های پروتئینی و مادۀ زمینه ای تشکیل شده است.
  3. رشته های پروتئینی، بافت پیوندی شامل رشته های کلاژن و رشته های کشسان یا ارتجاعی است.
  4. مادۀ زمینه ای بافت پیوندی، ممکن است مایع، جامد و یا نیمه جامد باشد.
  5. ویژگی هر یک از بافت های پیوندی زیر را بنویسید.

الف) بافت پیوندی سست: مادۀ زمینه ای شفاف، بی رنگ، چسبنده و مخلوطی از انواع مولکول های درشت، مانندگلیکوپروتئین است.

ب) بافت پیوندی متراکم یا رشته ای : میزان رشته های کلاژن زیاد، تعداد یاخته های آن کم و مادۀ زمینه ایِ اندک است.

پ) بافت پیوندی چربی:یاخته های سرشار از چربی فراوان دارد.

ت) بافت پیوندی خون: این بافت بصورت مایع و سیال از انواع یاخته های خونی سفید ، قرمز و پلاکت ها که در مادۀ زمینه ای پلاسما شناورند تشکیل شده است.

ث) بافت پیوندی استخوان: سخت ترىن نوع بافت پىوندى است و مادهٔ بىن سلولى آن شامل رشته هاى کلاژن و مواد کلسىم دار است.

چ) بافت پیوندی غضروف: ماده بىن سلولى غضروف، به آن قابلىت انعطاف پذىرى و نىز مقاومت در برابر فشارهاى مکانىکى را بدون پاره شدن مى دهد.

  1. غضروف نسبت به استخوان (نرمتر / سختر) است.
  2. بافت پیوندی سست معمولاً بافت پوششی را پشتیبانی می کند.
  3. در بافت پیوندی متراکم میزان رشته های کلاژن از بافت پیوندی سست ( کمتر / بیشتر) است.
  4. تعداد یاخته های بافت پیوندی متراکم از بافت پیوندی سست ( کمتر / بیشتر) است.
  5. میزان مادۀ زمینه ای بافت پیوندی متراکم از بافت پیوندی سست ( کمتر / بیشتر) است.
  6. مقاومت بافت پیوندی متراکم از بافت پیوندی سست (کمتر / بیشتر) است.
  7. در زرد پی و رباط بافت پیوندی ( چربی / متراکم) وجود دارد.
  8. بزرگ ترین منبع ذخیرۀ انرژی دربدن کدام بافت است؟ بافت چربی
  9. بافت چربی نقش ضربه گیری دارد.
  10. بافت چربی به عنوان عایق حرارتی در بدن عمل می کند.
  11. نقش بافت چربی در بدن را بنویسید. ۱- منبع ذخیرۀ انرژی ۲- ضربه گیر ۳- عایق حرارتی

  1. شکل بالا مربوط به چه بافتی است؟ بافت ماهیچه ای
  2. هر یک از شماره های شکل بالا را نامگذاری کنید. ۱- یاخته های ماهیچه ای اسکلتی یا مخطط ۲- یاخته های ماهیچه ای قلبی ۳- یاخته های ماهیچه ای صاف
  3. یاخته های ماهیچه ای صاف دوکی شکل است.
  4. یاخته های ماهیچه ای اسکلتی استوانه ای شکل است.
  5. یاخته های ماهیچه ای قلبی انشعابدار است.
  6. یاخته های ماهیچه ای مخطط ( تک / چند) هسته ای است.
  7. یاخته های ماهیچه ای مخطط نوار های تیره و روشن دارد.
  8. یاخته های ماهیچه ای قلبی شبیه یاخته های ماهیچه ای ( صاف / مخطط) نوار های تیره و روشن دارد.
  9. یاخته های اصلی بافت عصبی نورون نام دارند.
  10. نورون ها با یاخته های ماهیچه ارتباط دارند.
  11. یاخته های عصبی یاخته های ماهیچه را تحریک می کنند تا منقبض شوند.
  12. یک یاخته عصبی رسم و نامگذاری کنید.

پاسخ:

معلم زیست شناسی

۲ دیدگاه

  • سلام آقا وقت بخیر چگونه می‌تونم جزوه سوال های خط به خط فصل اول زیست شناسی دهم رو خریداری کنم با تشکر

    Alireza پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *