دانلود جزوه نکته ها و سوال های خط به خط  فصل چهارم زیست شناسی دهم با جواب

دانلود جزوه نکته ها و سوال های خط به خط فصل چهارم زیست شناسی دهم با جواب

گردش مواد در بدن


پرسش و پاسخ

فصل۴

گردش مواد در بدن

هدف تثبیت فرایند یادگیری و آموزش


یاخته برای اینکه به حیات خود ادامه دهد ، نیاز دارد با پیرامون خود تبادل مواد انجام دهد. در جانداران پر یاخته ای این فرایند توسط دستگاه گردش مواد صورت می گیرد.

  1. دستگاه گردش مواد در انسان از چه بخش هایی تشکیل شده است؟

جواب: از قلب، رگ ها و خون تشکیل شده است.

۲. با توجه به شکل به سوال های زیر پاسخ دهید.

 

 

الف) نام بخش های مشخص شده در شکل را بنویسید.

 

 

ب) تعداد سرخرگ های خروجی و سیاهرگ ها ی ورودی به قلب را بیان کنید.

  • سرخر گ های خروجی عبارتند از : سرخرگ آئورت از بطن چپ و سرخرگ ششی از بطن راست خون را خارج می کنند که جمعاً می شود ۲ سرخرگ.
  • سیاهرگ های ورورودی عبارتند از : ۲ بزرگ سیاهرگ زبرین و زیرین به دهلیز راست و ۴ سیاهرگ ششی به دهلیز چپ خون را وارد می کنند که جمعاً می شوند ۶ سیاهرگ.

گفتار۱ قلب

نکته : دستگاه گردش مواد در انسان از قلب،رگ ها و خون تشکیل شده است.

نکته: قلب انسان چهار حفره دارد،دو دهلیز در بالا و دو بطن در پایین قرار دارند.
...

  1. منظور از دیاستول قلب چیست؟

جواب: به استراحت عمومی (انبساط)قلب دیاستول می گویند.

  1. منظور از چرخه یا دوره قلب چیست؟

جواب: استراحت (دیاستول) و انقباض (سیستول) قلب را، که به طورمتناوب انجام می شود، چرخه یا دورهٔ قلبی می گویند.

  1. در طی هر چرخه قلبی چه مراحلی دیده می شود؟

جواب: در طی هر چرخه، قلب با خون سیاهرگ ها به طور غیرفعّال پر، و سپس به طورفعّال، منقبض می شود و خون را به سراسر بدن می فرستد. در هر چرخه، این مراحل دیده می شود.

  1. هر چرخۀ قلب شامل چه مراحلی است؟ آنها را درشکل زیر نشان داده و مدت زمان هریک را بنویسید.

 

 

جواب: ۱- استراحت عمومی قلب (۰.۴ ثانیه) ۲- انقباض دهلیز ها ( ۰.۱ ثانیه) ۳- انقباض بطن ها (۰.۳ ثانیه).

  1. در زمان انبساط قلب ، چه مراحلی انجام می شود ؟

جواب: تمام قلب در حال استراحت است. خون بزرگ سیاهرگ ها، وارد دهلیز راست و خون سیاهرگ های ششی به دهلیز چپ وارد می شود.این مرحله حدود ۴/۰ ثانیه طول می کشد.

  1. در زمان انقیاض دهلیز ها چه مراحلی صورت می گیرد.

جواب: بسیار زودگذراست و انقباض دهلیز ها صورت می گیرد وبا انجام آن، بطن ها به طور کامل با خون پرمی شوند.این مرحله حدود ۱/۰ ثانیه طول می کشد.

  1. در زمان انقباض بطن ها چه مراحلی صورت می گیرد؟

جواب: انقباض بطن هاصورت می گیرد و خون از طریق سرخرگ ها به همهٔ قسمت های بدن ارسال می شود.این مرحله در حدود ۳/۰ ثانیه طول می کشد.

برون ده قلب

  1. حجم ضربه ای و برون ده قلبی را تعریف کنید.

جواب: حجمِ خونی که در هرانقباض بطنی از یک بطن خارج، و وارد سرخرگ می شود، حجم ضربه ای نامیده می شود. اگر این مقدار را در تعداد ضربان قلب در دقیقه ضرب کنیم، برون ده قلبی به دست می آید.

...

  1. خوناب شامل چه موادی هستند؟

جواب: بیش از ۹۰ درصدِ خوناب، آب است که در آن پروتئین ها، مواد غذایی، یو نها و مواد دفعی حل شده اند.

  1. وظیفه پروتئین های خوناب چیست؟

جواب: حفظ فشار اسمزی خون، انتقال مواد، تنظیم PH خون انعقاد خون و ایمنی بدن. آلبومین، در حفظ فشار اسمزی خون و انتقال بعضی از دارو ها مانند پنی سیلین نقش دارد.

  1. نقش پروتئین های فیبرینوژن و گلوبولین خون چیست؟

جواب: فیبرینوژن، در انعقاد خون و گلوبولین ها در ایمنی و مبارزه با عوامل بیمار یزا اهمیت دارند.

نکته: انواع گلوبولین ها و هموگلوبین با جذب و انتقال یون ها می توانند در PHخون مؤثر واقع شوند.

  1. چرا وجود یون های پتاسیم و سدیم در خوناب، اهمیت زیادی دارد؟

جواب: چون در فعّالیت یاخته های بدن نقش کلیدی دارند.

  1. مواد غذایی و دفعی خوناب شامل چه موادی است؟

جواب: مواد غذایی خوناب شامل کربوهیدرات ها و آمینواسیدها است. اوره، کربن د ی اکسید ولاکتیک اسید نیز از جمله مواد دفعی آن هستند.

  1. یاخته های خونی را نام ببرید.

جواب: گویچه های قرمز، گویچه های سفید و گِرده ها هستند

نکته: گرده ها قطعات یاخته ای هستند

  1. الف) محل تولید یاخته های خون در افراد بالغ را ذکر کنید؟

جواب: در یک فرد بالغ، تولید یاخته های خونی و گِرده ها در مغز قرمز استخوان انجام می شود.

ب) در شکل زیر در بخش های مشخص شده عبارت های مناسب قرار دهید.

 

 

پاسخ:

 

...

  1. منظور از گردش خون ساده چیست؟

منظور این است که خون، ضمن یک بار گردش در بدن، یک بار از قلب دو حفره ایِ آن عبور می کند.

  1. گردش خون ماهی را شرح دهید؟

جواب: گردش خونِ ماهی خون تمام بدن از طریق سیاهرگ شکمی وارد دهلیز و سپس به بطن وارد می شود. انقباض بطن، خون را ازطریق سرخرگ شکمی به آبشش ها می فرستد. پس از تبادل گازهای تنفسی، خون از طریق سرخرگ پشتی به تمام بدن و پس از تبادل مویرگی با یاخته ها ی بدن وارد سیاهرگ شکمی می شود و به قلب برمی گردد.

گردش مواد در بدن

فعالیت های فصل چهارم زیست شناسی ۱ دهم تجربی

جواب فعالیت صفحه ۵۸

تشریح قلب گوسفند

  • نشانه‌های سطح پشتی:  
  1. حالت برآمده دارد (محدب).
  2. رگ های آکلیلی (کرونر) در آن، حالت اُریب است.
  3. در این سطح، بیشتر سرخرگ‌ها دیده می‌شوند.
  • نشانه‌های سطح شکمی:  
  1. حالت صاف یا تخت دارد.
  2. رگ اکلیلی در آن، حالت عمودی دارد.
  3. در این سطح، بیشتر سیاهرگ‌ها دیده می‌شوند.
  • تشخیص سمت چپ و راست قلب: 
  1. قرار دادن سطح پشتی روی سینه و سطح شکمی به سمت جلو- در این حالت چپ و راست قلب مطابق دست‌های چپ و راست است.
  2. سمت چپ قلب ضخامت بیشتری دارد و با لمس کردن، دیواره آن را می‌توان تشخیص داد.
  3. با وارد کردن سوند به داخل سرخرگ‌ها و ادامه آن، که به کدام حفره قلب وارد می‌شود. از سرخرگ  آئورت سوند به سمت بطن چپ و از سرخرگ شش سوند به سمت راست قلب، هدایت می‌شود.
  • علت قطور بودن بطن چپ به وظیفه آن برمی‌گردد که با انقباض آن خون به تمام بدن فرستاده می‌شود و این عمل مستلزم ماهیچه‌ای قوی و قطور است.
  • رگ‌های کرونر (آکلیلی) در جلو و عقب متفاوت‌اند. در جلو حالت مورب و در عقب عمودی هستند.
  • دیواره سیاهرگ‌ها ضخامت کمتری دارند ولی دیواره سرخرگ‌ها ضخامت بیشتری دارند. اگر سرخرگ‌ها را با انگشت فشار دهیم و رها کنیم دوباره به حالت اول برمی‌گردند ولی دیواره سیاهرگ‌ها روی هم خوابیده است

 

جواب فعالیت صفحه ۶۱

  1. اهمیت این فاصله زمانی در این است که فرصت کافی برای پر شدن بطن‌ها وجود داشته باشد. در این فاصله خون از دهلیزها وارد بطن‌ها می‌شود و بطن‌ها با خون پر می‌شوند.
  2. چون بطن‌ها خون را به سمت بالا و به درون سرخرگ‌ها می فرستند برای تخلیه کامل بطن بهتر است انقباض از پایین شروع و به سمت بالا ادامه یابد.

 

 

جواب فعالیت صفحه ۶۱پائین صفحه

                                                        سینی        دهلیزی بطنی

الف) در مرحله استراحت عمومی                        بسته                  باز

انقباض دهلیزی                        بسته                  باز

انقباض بطنی                    باز                   بسته

ب) زمان یک چرخه (یک ضربان)     ۸/۰ = ۴/۰ + ۱/۰ + ۳/۰

۷۵ = ۸/۰ ÷ ثانیه ۶۰ = ۱ دقیقه

پ)

  1. وقتی که فشار بطن از آئورت بیشتر شود، فشار بطن ۵۱ است، فشار آئورت ۸۰ است در این حالت دریچه‌های سینه، بسته هستند. با افزایش فشار بطن چپ از ۵۱ به ۱۳۱ در این فاصله فشار بطن از آئورت بیشتر می‌شود و خون به درون آئورت جریان پیدا می‌کند. پس جواب بین ۲/۰ تا ۳/۰ ثانیه است.
  2. وقتی فشار بطن از دهلیزها بیشتر است، در دو ردیف اول، فشار دهلیز بیشتر از بطن است ولی در فاصله ۱/۰ تا ۲/۰ که فشار بطن از ۷۵/۰ به ۵۱ می‌رود، فشار بطن از دهلیز بیشتر و دریچه‌های دهلیزی بطن بسته می‌شوند و در ادامه نیز چون فشار بطن‌ها از دهلیزها بیشتر است این دریچه‌ها بسته هستند، یعنی از ۲/۰ بسته می‌شوند و تا انتهای ۴/۰ بسته هستند.
  3. وقتی که فشار آئورت از بطن بیشتر باشد، سینی‌ها بسته‌اند و وقتی فشار بطن از دهلیز بیشتر باشد دو بسته می‌شود که این حالت در زمان‌های ۲/۰ و ۴/۰ هر دو نوع دریچه بسته هستند.

 

فعالیت صفحه ۶۲ در پایین صفحه

ml= cc 5000 = Lit 5

                 برون‌ده قلب = حجم ضربه‌ای * تعداد ضربان قلب در دقیقه

                           ۵۰۰۰ = حجم ضربه‌ای * ۷۵

                           

                 یعنی در هر ضربان حدود ۶۶ میلی‌لیتر خون از بطن وارد سرخرگ می‌شود.

                                   بطن چپ                 آئورت

                               بطن راست                 سرخرگ شش

 

 

فعالیت صفحه ۶۵

انجام دهید

 

جواب فعالیت صفحه ۶۶

مصرف قهوه یا نسکافه (قهوه آماده) در بیشتر موارد فشار خون را بالا می‌برد. بنابراین، خوردن زیاد آن توصیه نمی‌شود. مقدار کم آن در روز می‌تواند مفید باشد.

جواب فعالیت صفحه ۶۷

  بین شکل و عمل هریک از مویرگ‌ها، رابطه مستقیمی وجود دارد. هرجا لازم باشد مواد زیادی بین مویرگ و اندام مبادله شود منافذ بیشتر و گشادتر به وجود آمده است، مثل مغز استخوان . در اینجا  لازم است سلول‌های ساخته شده نیز به مویرگ وارد شوند.

در بعضی قسمت‌ها  مثل مغز ورود مواد باید به شدت کنترل شود  تا هر ماده‌ای وارد و خارج نشود .این اندام فقط به اکسیژن و گلوکز نیاز دارد بنابراین مویرگ‌های پیوسته در آن بوجود آمده است .

در بعضی اندام‌ها مثل روده و کلیه نیز منافذ روی مویرگ زیاد هستند، ولی این منافذ کنترل‌شده هستند تا جذب و دفع مواد با کنترل صورت گیرد.

جواب فعالیت صفحه ۶۹

در باله دمی، رگ‌هایی که خون را به انتهای باله می‌برند سرخرگ‌ و آنهایی که از باله خارج می‌کنند سیاهرگ هستند و چون در میکروسکوپ مرکب، تصویر معکوس است جهت آنها را برعکس می‌کنیم. اگر از میکروسکوپ استریو یا تشریحی استفاده می‌کنید، تصویر معکوس نیست و آنچه را می‌بینید جهت آن صحیح است.

 

جواب فعالیت صفحه ۷۳ بالا

  • برای اینکه بتواند هموگلوبین بیشتری را در خود جای دهد.
  • برای اینکه بتواند در مواقع لازم خم شود و مثلاً از درون مویرگ‌ها عبور کند. اگر فرو رفته نبود نمی‌توانست به آسانی خم شود.
  • هموگلوبین می‌تواند در آب حل شود. اگر درون گویچه‌های قرمز نبودند فشار اسمزی خون بالا می‌رفت یا هموگلوبین در پلاسما تجزیه و دفع میشد .

جواب فعالیت صفحه۷۳ پایین

  1.       ۴۰۰۰تا ۱۰۰۰۰در میکرولیتر خون       تعداد (گلبول سفید)WBC-

تا ۵ میلیون در میکرولیترخون   تعداد (گلبول قرمز)   RBC

درهر میکرولیتر خون ۲۵۰۰۰۰         (پلاکت)   platelet

  1. mg/dl    کمتر از ۲۰۰                                    TGS-

mg/dl    کمتر از ۲۰۰                                                      کلسترول

mg/dl     بیشتر از ۶۰                                     HDL

mg/dl    کمتر از ۱۳۰                                      LDL

  1. تعداد  ۵۰۰۰ *    mL 1000000 *  Lit 5

تعداد RBC  در خون  ۲۵۰۰۰۰۰۰۰۰۰ =

۲۵۰۰۰۰۰۰۰ = ۱ % *

روزانه تخریب و باید جایگزین شوند.

فعالیت صفحه ۷۴

با استفاده از رنگ کیمسا می توانید هسته گلبول های سفید را رنگ آمیزی کنید.


با دنبال کردن دنباله منطقی سوالات برای هر موضوع، از مفاهیم پایه به پیشرفته تر، شما بیشتر از همیشه زیست شناسی رایاد خواهید گرفت. با ما باشید تا چگونگی ایجاد دانش خود را از زیست شناسی بصورت گام به گام، از طریق توالی هوشمند «پرسش و پاسخ» کشف کنید.

می توانید این بسته را در صورت تمایل از قسمت زیر خرید و دانلود کنید. اگر در دانلود فایل به راهنمایی احتیاج داشتید از راهنمای خرید اینترنتی استفاده کنید.

فایل های داخل بسته شامل درس سوال،جواب فعالیت ها و جزوه سوالات کامل فصل ، همراه با پاسخ آن ها است.

درس سوال:رایگان

حجم :۳M

فرمت:zip

۵۶,۰۰۰ ریال – خرید

معلم زیست شناسی

۱ دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *