نمونه سوالات امتحانی فصل 4 زیست شناسی دوازدهم

گفتار 2 تغییر در جمعیت ها

داروین طبیعی دان انگلیسی در دوران جوانی به محیط اطراف خود توجه بسیار می کرد.طی مسافرتی طولانی به اطراف قارۀ آمریکای جنوبی مطالعات زیادی روی جانداران آن منطقه و جزایر اطراف آن به عمل آورد.او بعد از 25 سال ، حاصل مطالعات خود و همینطور دانشمند دیگر به نام آلفرد والاس را که در جنوب شرقی آسیا کار و مطالعه می کرد.،به صورت یک نظریه ارائه داد. او در سال 1858 نظریۀ والاس و خود را بصورت یکجا با عنوان نظریۀ انتخاب طبیعی منتشر کرد. به همین ترتیب بود که نظریۀ انتخاب طبیعی به نام داروین معروف شده است.نظریۀ انتخاب شدن بعضی از انواع جانداران به مسیلۀ طبیعت و زیاد شدن آنها از یک طرف و نابودی انوای دیگر(مانند دایناسورها) چیزی است که داروین و والاس در نظریۀ خود پیشنهاد کرده بودند.

👉سوالات خط به خط فصل 5 زیست شناسی دوازدهم با جواب

👉سوالات خط به خط فصل چهار زیست شناسی دوازدهم با جواب

👉سوالات خط به خط فصل 3 زیست شناسی دوازدهم با جواب

در این فصل با انتخاب طبیعی داروین آشنا می شوید و پی خواهید برد که هر چه قدرت سازش جاندار با محیط زیست خود زیاد باشد شانس تولید مثل و زاد آوری خود را افزایش داده است. این جانداران می توانند صفت سازگار کنندگی خود را به نسل بعدی خود منتقل کنند. این فرایند که افراد سازگارتر با محیط انتخاب می شوند ، زنده مانده و تولید مثل می کنند ، انتخاب طبیعی نام دارد.چون داروین از منشاء گوناگونی جمعیت ها و همینطور از چگونگی انتقال صفات اطلاع زیادی نداشت برا همین نمی توانست سازو کار انتخاب طبیعی را توضیح بدهبد ولی امروزه دانشمندان زیست شناس با استفاده ازپژوهش های حاصل از ژنتیک جمعیت به بررسی تغییر و تحول گونه ها می پردازند.

خزانۀ ژنی

ژنتیک جمعیت به مطالعه و بررسی ژن های جمعیت می پردازد. ودر این مبحث به مجموع الل های موجود در همۀ جایگاه های ژنی (سلول های زایشی)افراد یک جمعیت خزانۀ ژنی آن جمعیت می گویند.

تعادل در جمعیت

تا وقتی فشاریا نیروهایی از خارج به جمعیت ها وارد نشوند معمولاً جمعیت ها تغییری ناپذیرند و در حال تعادل هستند، ولی چنین نیست و جمعیت ها در حال تغییر هستند در این درس با عواملی که سبب به هم خوردن تعادل و فراوانی نسبی الل ها در خزانه ژنی جمعیت می شوند آشنا خواهید شد.

نمونه سوالات این جلسه به قرار زیر است.

درستی یا نادرستی جملات زیر را مشخص کنید. (در جملات نادرست، زیر عبارت های غلط خط کشیده و در ست آن ها را بنویسید.)

1-  مقاوم شدن باکتری ها به آنتی بیوتیک (پادزيست) نشان دهنده تغییر موجود زنده در طول زندگی است.

2- هر چه تفاوت های فردی در یک گونه کم تر باشد، پایداری آن گونه بیشتر می شود.

3-  تغییر شرایط محیطی می تواند باعث تبدیل صفات مطلوب به صفات نامطلوب شود .

4- فرایند انتخاب طبیعی باعث تغییر فرد در طول زندگی می شود و برای آن که جمعیتی در حال تعادل باشد باید تعداد اللى ها در نسل های متوالی ثابت بماند .

5- با افزایش اندازه جمعیت، اثرات رانش اللي شديد تر می شود.

6- شارش آن می تواند تنوع العمل ها را در جمعیت مبدا افزایش دهد .

7- هر فردی از جمعیت زنبور عسل با تونر کپی گامت های متنوع ایجاد می کند .

8- ژنوتیپ به صورت غیر مستقیم و فنوتیپ به صورت مستقیم تحت تاثیر انتخاب طبیعی قرار می گیرند.

به پرسش های زیر پاسخ دهید

1-  چه عاملی تعیین می کند که کدام صفت به نسل بعد منتقل شود

2- علت مقاوم شدن باکتری ها به باد زیست کدام پدیده است؟

3- در چه صورتی جمعیت از تعادل خارج می شود؟

4- کدام په بده می تواند باعث حذف الل های بسیار کار از محیط شود؟

5- این که کدام کروموزوم ها با هم در یک گامت بافت می شود به چه چیزی بستگی دارد؟

6- فراوانی الل های گویچه های قرمز داسی شکل بر چه محیط هایی بیشتر است.

7- – حضور چه افرادی در مناطق مالار باخبر باعث بقای جمعیت انسان ها در این مناطق می شود؟

8-  جهش در چه صورتی تشخیص داده نمی شود؟

9- افزایش تفاوت های فردی در یک گونه چگونه به پایداری آن کمک می کند؟

جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید.

1- مطلوب یا نامطلوب بودن یک ویژگی را، ……………………….. تعیین می کند.

2- فرایندی که در آن افراد …………………… با محیط انتخاب می شوند……………………….. نامیده می شود.

3- به مجموعه افرادی که به یک ………………………. تعلق دارند و در یک محل زندگی می کنند ……….. می گویند.

4- در فرایند رانش اللى، ………………………….. الل ها (دگره ها) در اثر ……….. تغییر می کند.

5- انتخاب طبیعی در نهایت باعث …………………………………. جانداران با………………….. می شود.

6-  این که هر گاهت کدام یک از کروموزوم ها را دریافت می کند به ……………….. در مرحله ……………….. میوز1 بستگی دارد.

7- به تبادل قطعه بین کروموزوم های همتا در تقسیم میوز ………………….. گفته می شود که در مرحله………………………… رخ می دهد.

8- نوعی بیماری خونی که میزان بیلی روبین خون افزایش می باشد، توسط انگل ………….  که در……. همه زندگی می کند ایجاد می شود.

9- اگر ……………………. الل ها در نسل های بعدی هم حفظ شود، گفته می شود که جمعیت در ………………………….. است.

در جدول زیر، هر یک از واژه های ستون (الف) با یکی از عبارت های ستون (ب) ارتباط دارد. شماره مرتبط را روبروی عبارت درست بنویسید.

(الف) واژه	(ب) عبارت	شماره
1- شارش ژن ۲- رانش اللي ۳- سازش 4- کراسینگ اور 5- انتخاب طبیعی 6- برتری ناخالص	تغيير در جمعیت برای تطابق بیشتر با محیط
	با کاهش فراوانی برخی الل ها به صورت تصادفی
	با افراد مبتلا به گلبول های قرمز داسی شکل در مناطق مالار باخیز
	پدیده ای که مترادف با مهاجرت است
	کاهش فراوانی الل های نامطلوب به صورت غیر نصادفی

10- اصطلاحات زیر را تعریف کنید.

الف) جمعیت در حال تعادل

ب) خزانه ژن

👉سوالات خط به خط فصل 8 زیست شناسی 3 با جواب

👉سوالات خط به خط فصل هفت زیست شناسی 3 با جواب

👉سوالات خط به خط فصل شش زیست شناسی 3 با جواب

11- چه عواملی می توانند باعث تغییر فراوانی اللها شوند؟

12-  آیا اثر رانش روی دو جمعیت مشابه یکسان است؟ چرا؟

13- چه عواملی باعث می شود با وجود انتخاب طبیعی هم چنان تنوع اللي در جمعیت حفظ شود؟

14- در چه صورتی کراسینگ اور منجر به نوترکیبی نمی شود؟

15- تفاوت شارش ژن و رانش اللی چیست؟

16-  با در نظر گرفتن کراسینگ اور بین یک جفت کروموزوم در یاخته زاینده یک زن هنگام میوز چند نوع گامت می تواند به وجود آورد؟

17-  چرا زیست شناسان از واژه «صفت بهتر، استفاده نمی کنند؟ واژه جایگزین کدام است؟

18- چه رابطه ای بین بیماری مالاریا و فراوانی الل مربوط به گویچه های قرمز داسی شکل وجود دارد؟ چرا؟

19- چرا مصرف زیاد سوسیس و کالباس می تواند باعث ایجاد سرطان شود؟

در پرسش های زیر گزینۀ مناسب را انتخاب کنید.

1- مجموع …………………. را خزانه ژن می نامند.

۱) همة الل های موجود در همه جایگاه های ژنی افراد یک جمعیت

۲) فراوانی نسبی همه الل های موجود در جایگاه های ژنی یک جمعیت

2- در اثر انتخاب طبیعی فراوانی افراد سازگار افزایش و ………………. .

۱) فراوانی سایر افراد کاهش می یابد

۲) فراوانی سایر افراد ثابت باقی می ماند

3- این که هر گامت چند کروموزوم دریافت می کند به ……………  بستگی دارد.

۱) آرایش تترادها در میوز1

۲) تعداد کروموزوم های یاخته های والدین

4- در فرایند کراسینگ اور تبادل قطعه بین ………………….. هنگام ……………………. صورت می گیرد.

۱) کروموزوم های همتا  –  تشکیل تتراد

۲) کروماتیدهای خواهری –  متافاز1

5- در مناطق مالاریاخیز شانس بقای افراد ناخالص از نظر کم خونی داسی شکل ………… بیشتر است.

۱) از همه افراد خالص

۲) فقط از افراد خالص مغلوب

6-  در جانداران دیپلوئید، ……………. باعث حفظ الل های ………….. نامطلوب در جمعیت می شود.

1) ناخالص ها –  مغلوب

۲) خالص ها –  غالب

7- چند مورد از عبارات زیر نادرست نیست؟

الف) گونه هایی که به روش غیر جنسی تولید مثل می کنند نسبت به گونه هایی که تولید مثل جنسی دارند پایدارترند.

ب) هر چه ژنوتیپ افراد یک گونه شباهت کمتری داشته باشد، آن گونه پایدارتر است.

پ) ساز گاربودن صفت یک ویژگی نسبی است.

 ت) افراد سازگارتر قطعا شانس بیشتری برای زاد و ولد دارند.

1)1           2)2         3)3                      4)4

8- کدام جمله نادرست است؟

۱) افراد متعلق به یک جمعیت می توانند از چند گونه مختلف باشند.

۲) افراد یک گونه می توانند چند جمعیت مختلف داشته باشند.

۳) در یک محیط، چند جمعیت مختلف می توانند همزمان زندگی کنند.

۴) افراد متعلق به یک جمعیت دارای تفاوت ژنوتیپی هستند.

9-  اگر جمعیتی در حال تعادل نباشد……………. .

 ۱) تنوع الل ها قطعا تغییر می کند

۲) درصد الل ها قطعا تغییر می کند

3) تعداد اللها قطعا تغییر می کند

۴) فراوانی نسبي الل ها تغییری نمی کند.

👉سوالات خط به خط فصل شش زیست شناسی 3 با جواب

👉سوالات خط به خط فصل 5 زیست شناسی دوازدهم با جواب

10-  کدام گزینه در مورد رانش اللي درست است؟

۱) رانش اللي ممكن است تغییری در اندازه جمعیت ایجاد نکند.

۲) رانش اللي در جمعیت های مختلف اثرات مشابهی دارد.

۳) رانش اللي باعث سازش جانداران با محیط می شود

۴) رانش اللي ممكن است باعث حذف الل های سازگارتر شود.

11- انتخاب طبیعی ………………. .

1) فراوانی الل ها را در خزانه ژن تغییر نمی دهد

۲) ممکن نیست باعث افزایش فراوانی افراد غیرسازگار نیز بشود

۳) در نهایت باعث سازش جمعیت با محیط می شود

۴) جمعیت را از تعادل خارج نمی کند

12-  شارش ژن ………………. .

1) می تواند باعث افزایش تنوع اللي در جمعیت مقصد و مبدأ شود

۲) می تواند باعث کاهش تنوع اللي در جمعیت مقصد شود

3) می تواند باعث افزایش تفاوت های بین جمعیت مبدا و مقصد شود

 ۴) می تواند باعث خروج جمعیت از تعادل شود

13- گوناگونی اللی در گامتها …………………….. .

۱) مخصوص جاندارانی است که فقط تولید مثل جنسی دارند

 ۲) می تواند در جاندارانی که تولید مثل غیر جنسی دارند نیز رخ دهد

 ۳) همانند انتخاب طبیعی باعث حفظ تفاوت های فردی و گوناگونی می شود

 ۴) برخلاف انتخاب طبیعی، باعث کاهش تفاوت های فردی نمی شود

14-  اگر جانداری X =n2 باشد، تعداد انواع آرایش تترادی در متافاز1 برابر است با……………….. .

1)X

2)X2

3)X/2

4) 1-X

15- کراسینگ اور ………………. .

۱) در جاندار هاپلویید هم می تواند رخ دهد

۲) قطعة تنوع گامت ها را افزایش می دهد

 ۳) می تواند باعث افزایش تفاوت های فردی در جمعیت شود

۴) فقط در جانداران دیپلوئید رخ می دهد

16- چند مورد از عبارات زیر نادرست است؟

الف) الهای نامطلوب مغلوب زودتر از الل های نامطلوب غالب از خزانه زن حذف می شوند.

ب) الل های مطلوب مغلوب زودتر از خزانه ژن حذف می شوند.

پ) الل های نامطلوب غالب دیرتر از خزانه ژن حذف می شوند

ت) الل های مطلوب غالب زودتر از خزانه ژن حذف می شوند.

17- در افرادی که برای گلبول های قرمز داسی شکل ژنوتیپ ناخالص دارند…………….. .

1) شانس بقا و تولید مثل همواره کم تر از افراد خالص غالب است

۲) شانس بقا و تولیدمثل همواره کم تر از افراد مغلوب است

3) شانس بقا و تولیدمثل ممکن است بیشتر از افراد مغلوب باشد

۴) شانس بقا و تولید مثل ممکن است بیشتر از افراد خالص غالب باشد

18- رابطة عامل بیماری مالاریا با انسان همانند رابطه ……………………………………… است.

۱) ریزوبیوم با گیاه نخود

۲) گل جالیز با گوجه فرنگی

۳) سیانوباکتری با گیاه گونرا

۴) گیاه گوشت خوار با حشره

19- در مناطقی که عارضة گلبول های قرمز داسی شکل شایع است شانس بقا و تولید مثل ……………. در هنگام شیوع مالاریا نسبت به قبل از آن …………………….. .

 ۱) افراد ناخالص – بیشتر می شود

۲) خالص های مغلوب – کمتر می شود

۳) خالص های غالب و مغلوب – کمتر می شود

۴) خالص های مغلوب و ناخالص ها – تغییر نمی کند

20- از عوامل مؤثر در باقی ماندن جمعیت در حال تعادل این است که ……………. .

 ۱) انتخاب طبیعی رخ دهد

۲) برخی از افراد شانس بقای کمتری داشته باشند

۳) فراوانی اللها نسبتأ ثابت بماند

۴) مهاجرت به درون جمعیت صورت گیرد

21-  جهش ……………………… .

۱) می تواند جهت و مقدار تغییر گونه ها را تعیین نماید

۲) فقط می تواند جهت تغییر گونه ها را تعیین نماید

۳) در شرایطی می تواند باعث سازش پذیری فرد با محیط شود

۴) همواره باعث برهم زدن تعادل جمعیت میشود

22- هر عاملی که بر …………………. جمعیت مؤثر است، قطعا …………………… .

۱) فراوانی الل های ناسازگار – می تواند باعث پیدایش الل های جدید شود

۲) تغییر ساختار ژنی – در تعیین جهت تغییر گونه ها بی تأثیر است

۳) تنوع افراد – در تغییر خزانه ژن جمعیت نقش اساسی دارد

۴) تغییر چهره – باعث حذف کامل الل های نامطلوب می شود

23- کدام عامل توان بقای جمعیت را افزایش میدهد؟

۱) افزایش همانندی

۲) شارش ژنی در جمعیت میدا

۳) کاهش اندازه جمعیت

۴) تولیدمثل جنسی به جای تولیدمثل غیر جنسی

24-  کدام عبارت درباره یک جمعیت طبیعی نادرست است؟

۱) بیش از یک عامل می تواند سبب افزایش تنوع الل های آن شود

۲) انتخاب طبیعی می تواند در جهت افزایش نوعی از الل های آن عمل کند.

۳) کاهش توان زیستی افراد می تواند ناشی از افزایش تنوع الل های آن باشد.

۴) هر عامل تغییردهنده فراوانی الل ها، بر کاهش الهای نامطلوب آن مؤثر است

25-  در جمعیتی فرضی و تعادلی برای صفتی با دو الل a و A، سه نوع ژنوتیپ وجود دارد. اگر افراد این جمعیت خودلقاحی انجام دهند فراوانی اوليه افراد ………………..و روده ها همانند افراد …………..  خواهد یافت.

۱) ناخالص ۔ خالص، کاهش

۲) مغلوب – غالب، افزایش

۳) ناخالص – غالب، کاهش

۴) غالب ۔ مغلوب، افزایش